مقاله‌های رسیده

بیش فعالی کودکان ADHD

ناهید شیرازی

لیسانس روان شناسی بالینی

مرکز مشاوره امید

 مقدمه :

هنگامی جامعه ای سالم و متعادل خواهیم داشت که افراد آن

 جامعه از سلامت روان برخوردار و در عرصه های اجتماعی فعال باشند .

 انکار کردن نا بسامانی های روانی افراد جامعه  درست نیست .

 برای اصلاح ، نخست باید درد و بیماری را شناخت . در این صورت ،

درمان سهل تر خواهد بود . زندگی در عصر ما آگاهی ها و مهارت های ظریفتری را می طلبد که با مطالعه و تجربه دست می آید و دسترسی به اطلاعات درست و کسب مهارت های لازم برای زندگی ، در پیشگیری از آسیب های روانی سهم عمده ای دارد . هر چند علاوه بر اطلاعات درست ، یافتن راهکارهای صحیح نیز ضروری است .

 

بیش فعالی به چه معناست ؟

به طور کلی بیش فعالی به معنای پر تحرکی و جنب و جوش زیاد است که در کودکان به درجات مختلف مشاهده می شود و تا زمانی که در عملکرد فردی و تحصیلی و اجتماعی کودک خللی ایجاد نکند ، اختلال به شمار نمی آید . منظور از اختلال کمبود توجه – بیش فعالی ، اختلال پایدار عدم توجه و تمرکز ، بیش فعالی و رفتارهای تکانشی است ؛ و در کودکان مبتلا ، شدیدتر از دیگر کودکان با سطح رشد مشابه دیده می شود و برخی از این نشانه ها قبل از سن هفت سالگی ظاهر می شوند و حداقل در دو محیط خانه و مدرسه دیده شده و باعث اختلال عملکرد فرد در زمینه های اجتماعی و تحصیلی می شوند 3 تا 5 درصد کودکان دبستانی به این عارضه مبتلا هستند و این اختلال در پسران 2 تا 3 بار بیشتر از دختران می باشد .

 علت بیش فعالی چیست ؟

این بیماری سالهاست  که شناخته شده و عوامل متعددی

در ایجاد آن نقش دارند . به نظر می رسد علت آن بیشتر

نقص در تکامل سیستم اعصاب باشد . کودکان مبتلا احتمالاً

 در قسمت هایی از مغز که مسئول توجه ، تمرکز و تنظیم

فعالیتهای حرکتی می باشد دچار نقص جزیی هستند .

توارث و ژنتیک در این اختلال نقش دارند . همچنین در بعضی

 موارد در جریان حاملگی یا زایمان یا پس از آن صدمات جزئی

 به ساختمان مغز وارد می شود که می تواند باعث این مشکل

گردد . اما به طور کلی علت را باید در سه حوزه توجه و تمرکز ،

 فعالیت و تکانه مورد بررسی قرار داد .

 

نشانه های بی توجهی

نشانه های بی توجهی به این شکل است که فعالیت های تحصیلی را با بی دقتی انجام می دهند و به نظر می رسد وقتی با آن ها مستقیماً صحبت می شود ، گوش نمی دهند ، دستورها را کامل اجرا نمی کنند ، تکالیف خود را تکمیل نمی کنند و در کل فعالیتهایی که نیاز به توجه مستمر دارد اجتناب می کنند و یا از آنها متنفرند .

اصلاً به حرف کسی گوش نمی دهند و غالباً وسایل لازم را برای انجام تکالیف گم می کنند . زود حواس شان پرت می شود و در فعالیت های روزمره فراموشکار هستند . البته والدین ممکن است اظهار کنند که کودکانشان توجه بسیار خوبی در بازیهای رایانه ای ، نگاه کردن به تلویزیون دارند و ساعت ها می توانند به این بازی ادامه دهند .

 

نشانه های پر تحرکی

از نشانه های پر تحرکی می توان به بی قراری دستها و پاها ، تکان خوردن روی صندلی ، ترک کردن صندلی در کلاس درس ، بالا رفتن از در و دیوار ، با سر و صدای زیاد بازی کردن ، دویدن در مکان های

 نا مناسب ، پر حرفی و تحرک زیاد اشاره کرد . معمولاً فعالیت این کودکان هدفمند نیست و گاهی اضطراب دارند.


نشانه های تکانش گری
 

جواب دادن با عجله ، قبل از اینکه سئوال تمام شود ،

ناتوانی در انتظار کشیدن برای نوبت ، قطع کردن حرف دیگران

و مداخله می باشد . کودکان مبتلا ، معمولاً بی ثباتی خلقی،

خشونت و پرخاشگری شدید دارند .خلق شان بطور ناگهانی بدون

 تناسب با محرکهای بیرونی تغییرمی کند و به دلیل حالتهای

 تکانشی که دارند ، در تصمیم گیری ها بدون فکر عمل می کنند و زود پشیمان می شوند و به همین دلیل دوستی آنها بی ثبات است و روابط عاطفی نا پایداری دارند و زود دوستانشان را از دست می دهند . به دلیل زود عصبانی شدن ، بی ثباتی خلقی و عدم مهار هیجانات ، در گروه همسالان پذیرفته نمی شوند و در نتیجه دچار انزوای اجتماعی می شوند و به دنبال آن ممکن است علائم افسردگی ایجاد شود .

 

عوارض بیش فعالی

رفتار کودکان روی عملکرد آنها در خانواده ، اجتماع مردم و مدرسه تأثیر سوء می گذارد و باعث واکنشهای منفی اطرافیان ، خانواده ، کادر مدرسه و همسالان می شود . این رفتار ها مشکلات جدی در مدرسه و اجتماع ایجاد می کند که باعث کاهش اعتماد به نفس و احساس بی کفایتی در این کودکان

 می شود و ممکن است آنها از مدرسه و اجتماع متنفر گردند . همچنین ممکن است کودکان به صورت ثانویه دچار اختلالات ارتباطی ، مشکلات تحصیلی ، اضطراب افسردگی و بزهکاری شوند .

 

مسیر بیش فعالی

مسیر ADHD  متنوع است .

بهبودی در صورت وقوع معمولاً بین 12 تا 20 سالگی رخ می دهد و بهبودی قبل از 12 سالگی نادر است. گاهی علائم در بلوغ بهبود یافته و گاهی نیز در بزرگسالی ادامه می یابد . با افزایش سن پر تحرکی کمتر شده ، ولی اختلال تمرکز و رفتارهای ناگهانی می تواند باقی بماند . در 15 تا 20 درصد موارد ، علائم همراه با افزایش سن ادامه می یابد . بدون درمان تنها یک سوم تا نصف کودکان دچار می توانند با علائم خود در زندگی سازگار و منطبق باشند و بقیه مستعد بروز مشکلات ثانویه خواهند بود .

 

درمان

درمان هایی که برای ADHD به کار می رود می تواند به چهار گروه تقسیم شود .

 

کودکان

  • آموزش والدین
  • آموزش آموزگاران
  • استفاده از کلاس های مخصوص
  • درمان دارویی و درمان های روان شناختی

آموزش والدین و معلمین بخش مهمی از درمان را

 تشکیل می دهد و شامل دو بخش است :

الف ) آموزش برای شناخت بیماری

ب) آموزش برای بکارگیری روشهای درمانی

- والدین باید این بیماران را به عنوان یک نقص خفیف مراحل اولیه رشد مغز دانسته و به کودک خود به دید کودکی تنبل ، نافرمان ، شرور و ........ نگاه نکنند ، بلکه او را کودکی بدانند که تلاش می کند با 
نا توانی خود که خارج از کنترلش است ، کنار بیاید .

- والدین باید راههای ایجاد اعتماد به نفس – احساس موفقیت و تشویق را یاد بگیرند .

- ایجاد فرصت به این کودکان برای اینکه تواناییهای خود را نشان دهند ( فعالیت ورزشی ، هنری ، اجتماعی و ........... )

برخورد متناسب با کودکان ADHD به زمان ، پشتکار ، کوشش و مداومت و هماهنگی زیادی نیاز دارد و به همین دلیل مربیان و والدین باید همواره روحیه ای با نشاط ، شاداب ، طنز پرداز و شوخ طبع را در خود حفظ نمائید .

****************************

منابع

  • اختلال پیش فعالی کمبود توجه در کودکان ، نوجوانان و بزرگسالان  دکتر پل اچ وندر  ترجمه عبدالرحمن اعتصامی صدری سال چاپ 1383 .
  • اختلال کمبود توجه بیش فعالی  دکتر رزیتا داوری اشتیانی  چاپ اول 1387
  • انجمن روان پزشکی ایران

 

سخن گفتن کودک یک نوع احتیاج است و گوش دادن والدین یک هنر و آنگاه که عقل کامل گردد ، سخن کوتاه می گردد .                                  «حضرت علی (ع) »

نظرات (0)

هیچ نظری در اینجا وجود ندارد

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر بعنوان یک مهمان
پیوست ها (0 / 3)
مکان خود را به اشتراک بگذارید

logo-samandehi